۲۵ ایده وبلاگ‌نویسی برای جذب خوانندگان

زمان مطالعه : ۱۸ دقیقه
خانه بلاگ مقالات دیجیتال مارکتینگ

اگر شما هم یک وبلاگ دارید که می‌خواهید خوانندگان و کاربران بیشتری را برای آن جذب کنید در اینجا 25 ایده وبلاگ‌نویسی خلاقانه و بهینه‌شده برای موتورهای جستجو برای پست‌های شما وجود دارد که مطمئنا مخاطبانتان  آن‌ها را دوست خواهند داشت و تاثیر فراوانی در افزایش بازدیدکنندگان وبلاگ شما خواهد داشت.

با توجه به اینکه رقابت در وبلاگ‌نویسی در بیشتر حوزه‌ها بسیار بالا است فکر کردن به ایجاد یک مزیت رقابتی می‌تواند به بهبود اوضاع وبلاگ شما و جذب کاربران بیشتر بسیار کمک کند. با استفاده از ایده‌هایی که در این مقاله ذکر شده‌اند می‌توانید از این مزیت رقابتی بهره ببرید.

 

ایده‌های پست وبلاگ

کسانی که یک وبلاگ دارند یا می‌خواهند یک وبلاگ راه‌اندازی کنند ممکن است از خود بپرسند:

  • آیا چیزی به نام یک ایده پست وبلاگ بی‌نظیر، هنوز هم وجود دارد؟
  • چگونه می‌توانید محتوای تازه، جالب و بهینه‌شده برای موتورهای جستجو بنویسید که مخاطبان شما واقعا می‌خواهند آن را بخوانند؟

درواقع راه‌های زیادی وجود دارد که می‌توانید با استفاده از آن‌ها محتوای جذابی تولید کنید که در ادامه ما با 25 مورد از مهم‌ترین ایده‌های پست وبلاگ جذاب آشنا خواهید شد.

 

1. نظرسنجی از مخاطبان

یکی از بهترین راه‌ها برای ارائه ایده‌های پست وبلاگ این است که از مخاطبان خود بپرسید علاقه‌مند به مطالعه در مورد چه چیزی هستند.

با این کار نه‌تنها مطمئن می‌شوید که محتوایی تولید می‌کنید که مخاطبانتان به آن‌ها علاقه دارند، بلکه احتمالا موضوعات مورد جستجوی آن‌ها نیز خواهند بود.

برای این کار می‌توانید از نظرسنجی‌هایی مانند Google Forms استفاده کنید تا از مخاطبان خود بپرسید که می‌خواهند درباره چه چیزی بیشتر بدانند.

شما می‌توانید این نظرسنجی‌ها را برای مخاطبان فعلی، دنبال‌کنندگان شبکه‌های اجتماعی یا سایر مخاطبین در شبکه خود ارسال کنید. پاسخ‌های آن‌ها می‌تواند به موضوعات جالب پست وبلاگ تبدیل شود.

 

2. ایده گرفتن از پیشنهادات گوگل

بیشتر کسانی که به دنبال یافتن ایده‌های پست وبلاگ هستند به دنبال گوگل میروند. یکی از امکانات جالبی که موتور جستجوی گوگل دارد تکمیل خودکار فرایند تایپ و جستجو است که ممکن است به موضوعاتی ختم شود که بسیار جذاب باشند که این پیشنهادات توسط مخاطبین هم جستجو می‌شوند. این ویژگی بیشتر به‌عنوان پیشنهادات گوگل یا ساجست‌های گوگل شناخته می‌شود.

قبل از اینکه جستجوی خود را کامل کنید، می‌توانید از ویژگی تکمیل خودکار گوگل برای ایجاد موضوعاتی استفاده کنید که ممکن است قبلا به آن‌ها حتی فکر هم نکرده باشید.

در تصویر بالا، می‌بینید که با جستجوی «کسب درآمد» به‌طور خودکار عباراتی مانند «کسب درآمد اینترنتی»، «کسب درآمد از یوتیوب» و … را پیشنهاد می‌کند. همه این‌ کلمات کلیدی و ایده‌ها می‌توانند به پست‌های وبلاگ جذابی تبدیل شوند.

 

3. پاسخ به کاربران

Answer the public  یک ابزار رایگان تحقیق کلمات کلیدی تصویری است که لیست گسترده‌ای از سؤالات مرتبط با موضوع تمرکز شما را ایجاد می‌کند.

هر یک از این سؤالات می‌تواند سوالی باشد که مخاطب شما به دنبال آن است و بنابراین می‌تواند ایده‌های جالبی برای پست وبلاگ باشد.

 

4. بررسی رقبا

تحلیل محتوای وبلاگ رقبا یکی از مهم‌ترین روش‌هایی است که در رابطه با یافتن ایده‌های پست وبلاگ به شما کمک می‌کند. ممکن است رقبای شما قبلا بسیار خوب در رابطه با نیاز کاربرانتان تحقیق کرده باشند و ایده‌های بسیار جذابی را برای پست‌های وبلاگ ارائه کرده باشند.

شما می‌توانید با سر زدن به وبلاگ رقبا موضوعاتی را که به نظرتان جذاب است و یا موضوعاتی را که بازخورد نسبتا خوبی از طرف مخاطبین داشته‌اند، تحلیل کنید و محتوایی بهتر از محتوای رقیب با همان موضوع در وبلاگ خود منتشر کنید.

همچنین در سطح اینترنت ابزارهای زیادی مانند ابزار SpyFu وجود دارند که با استفاده از آن‌ها می‌توان لیست کلمات کلیدی رقبا را استخراج کرد و از آن‌ها برای وبلاگ ایده تولید محتوا گرفت.

 

5. کلمات کلیدی مرتبط

احتمال دارد که شما با کلمات کلیدی مرتبط آشنا باشید. کلمات کلیدی مرتبط به کلماتی گفته می‌شود که با کلمه کلیدی که ما می‌خواهیم برای آن محتوا تولید کنیم مرتبط می‌شود.

ابزارهای تحقیق کلمات کلیدی مانند SEMrush و Keywords Everywhere یک گزارش قوی از کلمات کلیدی مرتبط ایجاد می‌کنند که می‌توانید آن را به ایده‌های احتمالی پست وبلاگ تبدیل کنید.

6. بخش People also Ask گوگل

یکی دیگر از ویژگی‌های داخلی Google که هنگام ارائه ایده‌های پست وبلاگ مفید است، بخش دیگران نیز پرسیده‌اند است. از این بخش نیز می‌توان به‌عنوان ایده‌های پست وبلاگ استفاده کرد.

هنگامی‌که یک موضوع را در گوگل جستجو می‌کنید، نتایج جستجو گاهی شامل بخش People also Ask  می‌شود که حاوی لیستی از پرسش‌ها و پاسخ‌هایی است که مردم اغلب آن‌ها را جستجو می‌کنند.

می‌توانید این سؤال‌ها را به موضوعات احتمالی پست وبلاگ تبدیل کنید یا آن‌ها را به‌عنوان بخش سؤالات متداول در پست وبلاگ خود بگنجانید.

 

7. استفاده از گوگل ترند

اگر می‌خواهید از یک روند رو به رشد سرمایه‌گذاری کنید، بهترین ابزار برای ایده‌های پست وبلاگ، Google Trends  است.

با گوگل ترند نه‌تنها می‌توانید موضوعاتی را پیدا کنید که مردم به‌طور فعال در حال جستجوی آن‌ها هستند، بلکه می‌توانید پرسش‌های مرتبطی را پیدا کنید که منشعب از جستجوی اولیه شما هستند.

 

8. پینترست

Pinterest  بیشتر یک موتور جستجو است تا یک پلتفرم شبکه اجتماعی که این ویژگی آن را به ابزاری شگفت‌انگیز برای پیدا کردن ایده‌های پست وبلاگ تبدیل می‌کند.

در پینترست می‌توانید به بخش «ایده‌های پرطرفدار یا Trending Ideas» مراجعه کنید تا موضوعات پرطرفدار را بیابید، یا کلمه کلیدی مدنظر خود را جستجو کنید و منتظر ایده‌ها و محتواهایی باشید که به شما ارائه می‌شود.

نتایج جستجوی Pinterest از ترکیبی از پست‌های وبلاگ، تصاویر و ویدیوها تشکیل می‌شود.

سعی کنید پست‌هایی را که رقبا یا برندهای دیگر را که در پینترست منتشر می‌کنند به ایده‌های پست وبلاگ خود تبدیل کنید.

در کالج تپسل بخوانید!  چگونه برای کسب و کار پروپوزال بنویسیم؟ (+ نمونه تمپلت)

 

9. مصاحبه با افراد برجسته حوزه

یقینا در هر حوزه‌ای افراد متخصصی وجود دارند که مصاحبه با آن‌ها در رابطه با موضوعات مختلف پیرامون حوزه‌ای که کار می‌کنید می‌تواند ایده‌های جالب و متفاوتی به شما برای پست‌های وبلاگ بدهد.

مصاحبه را می‌توان از راه‌های گوناگونی اعم از مصاحبه حضوری، سؤال از طریق ایمیل، شبکه‌های اجتماعی و… انجام داد.

 

10. پست‌های مهمان

یکی از بهترین ایده‌های یافتن پست‌های وبلاگ، استفاده از پست‌های مهمان است.

پست‌های مهمان پست‌هایی هستند که به‌وسیله کاربران شما در وبلاگ شما منتشر می‌شوند. این کار را می‌توان به‌سادگی با درج یک فرم تماس به سایت خود اضافه کنید و درخواست ارسال پست مهمان را برای کاربران فراهم کنید.

به دنبال مشارکت‌کنندگانی باشید که می‌توانند محتوایی منحصربه‌فرد و تخصصی ایجاد کنند و از درج هر محتوایی در سایت خود خودداری کنید. برای این کار می‌توانید دستورالعمل‌های شخصی خود را به کاربران جهت نوشتن یک پست مهمان ارائه دهید و در آن در رابطه باکیفیت محتوا، امکان درج لینک و… صحبت کنید.

11. داستان‌های خواننده

در کنار پذیرش پست‌های مهمان، می‌توانید از مخاطبین خود بخواهید داستان‌های خود را بازگو کنند. ممکن است این مقالات بر پایه سئو نوشته نشده باشند، اما می‌توانند بسیار جذاب و قابل اشتراک‌گذاری باشند.

به‌عنوان‌مثال، شما اگر وبلاگی دارید که در رابطه با سئو مطالبی منتشر می‌کنید می‌توانید از کاربران خود بخواهید داستان خود را در رابطه با آشنایی با سئو را بازگو کنند.

 

12. پست‌های  A-to-Z

یکی از بهترین ایده‌های پست‌های وبلاگ پست‌های  A-to-Z است. این یعنی به ترتیب حروف الفبا پست‌ها را تولید کنید.

به فرض مثال برای حوزه سئو،”A”  ممکن است برای “Alt Tags”، “B”  برای “Backlinks”،”C”  برای “Content”  و غیره باشد.

 

13. ایده‌های وب‌سایت Quora

Quora  یک انجمن آنلاین است که در آن افراد می‌توانند سؤالات خود را در مورد طیف گسترده‌ای از موضوعات و پاسخ‌های منبع از جامعه Quora ارسال کنند.

درحالی‌که پاسخ دادن به سؤالات Quora یک راه متداول برای ساخت بک لینک است، شما همچنین می‌توانید برای ایده‌های پست وبلاگ نیز از آن استفاده کنید.

 

14. نظرات کاربران

اگر کسب‌وکار شما در شبکه‌های اجتماعی فعال است و یا پست‌های وبلاگ پربازدید دارید احتمالا نظرات کاربران را برای آن‌ها دریافت می‌کنید.

می‌توان از نظرات و بررسی‌های کاربران برای گرفتن ایده‌های پست وبلاگ استفاده کرد و ایده‌های مدنظر و جذاب خود را از نظرات آن‌ها دریافت کرد.

به‌عنوان‌مثال، اگر شما پستی در رابطه با ایده‌های تولید محتوا به اشتراک گذاشته باشید و کاربری زیر پست شما در رابطه با هزینه تولید محتوا سؤال کند، می‌توانید آن را یک ایده در نظر بگیرید و با عنوان هزینه تولید محتوا در سال 1401 محتوایی مناسب تهیه کنید.

 

15. استفاده از انجمن‌ها برای ایده‌های پست وبلاگ

انجمن‌های آنلاین زیادی وجود دارند که در آن کاربران سؤالات خود را به امید دریافت پاسخ از سایر کاربران در فروم‌ها ارسال می‌کنند.

در این انجمن‌ها، می‌توانید ببینید که افراد دیگر در حوزه کاری شما درباره چه چیزهایی سؤال می‌کنند، بنابراین از این سؤالات می‌توانید ایده‌های جذاب پست‌های وبلاگ را استخراج کنید.

16. گروه‌های فیس‌بوک

در فیس‌بوک بالغ‌بر چند صد هزار گروه فعال وجود دارد که کاربران بی‌شماری دارند. شما می‌توانید در گروه‌های مرتبط با حوزه خود عضو شوید و نظرات، سؤالات و بازخوردهای کاربران آن گروه را تحلیل کنید و از آن برای ایده‌های پست وبلاگ خود استفاده کنید.

امروزه تقریبا برای هر حوزه‌ای در فیس‌بوک گروه‌های فعال وجود دارد و شما هیچ نگرانی بابت نبود گروه فعال در فیس‌بوک نخواهید داشت.

 

17. ایده گرفتن از استوری اینستاگرام

اگر یک حساب کاربری اینستاگرام دارید، می‌توانید استوری ارسال کنید که به دنبال کنندگان شما این فرصت را می‌دهد که از شما سؤال بپرسند.

استوری‌های نظرسنجی اینستاگرام یکی دیگر از راه‌های یافتن ایده‌های تولید محتوای وبلاگ است. شما می‌توانید از کاربران خود در قالب استوری نظرسنجی بگیرید و از آن‌ها سؤال بپرسید که به چه موضوعاتی علاقه‌مند هستند و یا به چه موضوعاتی نیاز دارند.

در استوری اینستاگرام، گزینه‌ای برای اضافه کردن یک جعبه سؤال وجود دارد که در آن فالوئرها می‌توانند سؤالات خود را مستقیما برای شما ارسال کنند. سپس، می‌توانید این سؤالات را در وبلاگ خود مطرح کنید و در قالب یک مقاله آن را منتشر کنید.

 

18. مصاحبه‌های تیمی

مصاحبه با تیم خود در رابطه با دغدغه‌های کاربران می‌توانید یک ایده مناسب برای پست‌های وبلاگ شما باشد. با اعضای تیم خود مصاحبه انجام دهید تا به مخاطبان کمک کنید تا آن‌ها را بهتر بشناسند، بینش بیشتری در مورد تجارت خود به دست آورند و نکات مفیدی را از بخش‌های مختلف بیاموزند.

19. مطالعات موردی

اگر می‌خواهید ثابت کنید که کسب‌وکار شما یک کسب‌وکار عمل‌گرا است و فقط شعار نمی‌دهد، بهترین ایده این است که مطالعات موردی را در وبلاگ‌های خود قرار دهید.

خوانندگان و مشتریان بالقوه شما دوست دارند بدانند نظرات سایر مشتریان در رابطه با محصولات و خدمات شما چگونه بوده است و آیا آن‌ها از خدمات شما راضی هستند یا خیر.

مطالعات موردی همچنین می‌تواند فرصت‌های مناسبی را برای هدف قرار دادن کلیدواژه‌های مرتبط با «نمونه‌ها» یا «مطالعات موردی» ارائه دهد.

 

20. ذكر کلیات یک کنفرانس یا رویداد

اگر اخیرا در یک کنفرانس که مرتبط با حوزه کاری شما بوده است شرکت کرده باشید احتمالا نکات جدید زیادی از آن یاد گرفته‌اید. همه افراد این فرصت را ندارند که در این رویدادها شرکت کنند و همه از جزئیاتی که ممکن است در یک کنفرانس مطرح شود آگاه نیستند، شما می‌توانید کلیات آن کنفراس و نکات مهمی که از آن آموخته‌اید را به‌عنوان یک پست وبلاگ برای خوانندگان خود منتشر کنید.

به‌علاوه، اگر مردم در جستجوی این رویداد یا کنفرانس برگزار شده باشند، ممکن است بتوانید از آن برای دریافت ترافیک ارگانیک نیز استفاده کنید.

در کالج تپسل بخوانید!  جذاب‌ترین ایده‌های گرافیکی برای شبکه‌های اجتماعی

21. پست منبع

گردآوری یک پست منبع که شامل ابزارهای صنعتی موردعلاقه شما، کتاب‌های الکترونیکی، ویدئوها و غیره باشد می‌تواند یک ایده عالی برای پست‌های وبلاگ شما باشد.

خوانندگان شما احتمالا در جستجوی بهترین منابع برای کمک به رشد کسب‌وکار خود هستند و احتمال زیادی دارد که از پست‌های منبع شما بازدید کنند.

 

22. پشت صحنه

پشت‌ صحنه همیشه به‌عنوان یک راز ، جذابیت خاص خودش را دارد و با توجه به طبیعت کنجکاوی که اغلب کاربران دارند می‌تواند یکی از مناسب‌ترین ایده‌های پست وبلاگ باشد. سعی کنید خلاصه‌ای از نحوه راه‌اندازی کسب‌وکار خود، نحوه عملکرد آن، افراد شاغل در آن و… را به‌عنوان یک پست وبلاگ منتشر کنید.

به این نکته توجه داشته باشید که لازم نیست تمام اطلاعات تجاری کسب‌وکار خود را برای مخاطبان بازگو کنید.

 

23. وبلاگ‌های حوزه موردعلاقه

تحقیق کنید که وبلاگ‌های حوزه موردعلاقه شما در مورد چه چیزی پست منتشر می‌کنند؟

آیا موضوع داغی وجود دارد که ارزش آن را داشته باشد که برایش یک پست منتشر کنید؟

اگر فکر می‌کنید موضوعات آن‌ها موضوع موردعلاقه خوانندگان شما نیز خواهد بود می‌توانید به‌عنوان یک ایده از آن کمک بگیرید.

 

24. راهنمای خرید هدیه

گاهی یک راهنمای خرید هدیه می‌تواند ایده خوبی برای جذب کاربران از طریق وبلاگ باشد. به فرض مثال اگر شما یک فروشگاه کیف و کفش دارید می‌توانید پستی تحت عنوان راهنمای خرید کفش هدیه در وبلاگ خود منتشر کنید.

 

25. بررسی سال

با نزدیک شدن به پایان سال، به نکاتی که آموخته‌اید فکر کنید و از آن در جهت بهتر کردن ایده‌ها و یا کشف ایده‌های جدید استفاده کنید. به فرض مثال می‌توانید از خود سؤالات زیر را بپرسید:

  • مخاطبان شما ممکن است چه چیزی را در سال جدید جستجو کنند؟
  • آن‌ها ممکن است به دنبال چه روندهایی در سال جدید باشند؟
  • پست‌های «بررسی سال» این مزیت را دارند که می‌توانند کلمات کلیدی مرتبط با سال نو را هدف قرار دهند تا ترافیک ارگانیک جذب کنند.

ایده‌های بسیار زیاد دیگری وجود دارد که از آن‌ها می‌توان برای پست‌های وبلاگ استفاده کرد. در زیر چندین ایده دیگر برای پست‌های وبلاگ مطرح‌شده است که از آن‌ها نیز می‌توان استفاده کرد:

  • باکت لیست: Bucket List کسب‌وکار شما چیست؟ 1 سال، 5 سال یا حتی 10 سال آینده می‌خواهید به چه چیزی برسید؟
  • نقل‌قول‌های حوزه: یک پست خلاصه از نقل‌قول‌های حوزه موردعلاقه خود را بنویسید.
  • نامه سرگشاده: یک نامه سرگشاده در مورد موضوعی که برای شما و کاربران شما مهم است را منتشر کنید.
  • فهرست ابزارهای موردعلاقه شما: درباره ابزارهایی که در حوزه خود استفاده می‌کنید پست منتشر کنید و اگر آن‌ها مناسب بودند به کاربران پیشنهاد کنید.
  • چک‌لیست: یک پست وبلاگ در مورد چیزهایی بنویسید که یک فرد قبل از راه‌اندازی یک کسب‌وکار، رفتن به سفر یا هر چیز دیگری باید آن‌ها را انجام دهد.
  • صد حقیقت: ۱۰۰ حقیقت را در مورد حوزه کاری خود به اشتراک بگذارید، به‌خصوص حقایقی که خوانندگان ممکن است قبلا نشنیده باشند.
  • سؤالات متداول: متداول‌ترین سؤالاتی را که از مشتریان قبلی و فعلی خود دریافت می‌کنید در پست‌های خود پوشش دهید.
  • گسترش یک موضوع: یک موضوع مرتبط با حوزه کاری خود را گسترش دهید و در رابطه با آن مفصل بنویسید.
  • پرسش و پاسخ با تیم: از دنبال‌کنندگان شبکه‌های اجتماعی خود بخواهید سؤالات مدنظر خود را مطرح کنند و پاسخ به آن‌ها را با تیم خود در یک پست وبلاگ منتشر کنید.
  • جوک‌های مرتبط با حوزه: همه کاربران جوک‌ها را دوست دارند. اگر می‌توانید مسائل و دغدغه‌های کاربران در قالب جوک ارائه دهید.
  • پست‌های جمع‌بندی: جمع‌بندی در رابطه با یک موضوع می‌تواند ایده خوبی برای پست وبلاگ باشد.
  • بررسی کتاب: مروری بر کتاب‌های مرتبط با حوزه موردعلاقه‌تان را بنویسید و خلاصه‌ای از هرکدام ارائه دهید.
  • یک روز کاری در شرکت: به خوانندگان و مخاطبان خود نحوه یک روزی کاری در شرکت خود را توضیح دهید.
  • تبدیل ویدیو به پست وبلاگ: ویدئوهای زنده فیس‌بوک یا یوتیوب را به پست‌های وبلاگ تبدیل کنید. سعی کنید ویدیوهای پربازدید و جذاب مربوط به حوزه را شناسایی کنید و آن را در قالب متن ارائه دهید.
  • نظرات محصول: نظرات در مورد محصولات یا ابزارهای رایج مورد استفاده در حوزه خود را منتشر کنید.
  • راهنمای نحوه انجام: انجام کارها و فرایندهای پیچیده را به‌صورت گام‌به‌گام برای کاربران توضیح دهید. به فرض مثال راهنمای گام‌به‌گام نصب لینوکس.
  • رویدادهای جاری: مهم‌ترین ترندهای روز دنیا را که مربوط به حوزه شما است برای کاربران بازگو کنید.
  • مسابقه وبلاگ: یک مسابقه راه‌اندازی کرده و در قالب یک پست وبلاگ آن را منتشر کنید. افراد را ترغیب کنید که از پست شما دیدن کنند و در مسابقه شرکت کنند.
  • هشتگ‌ها در توییتر: هشتگ‌ها و سؤالات توییتر همیشه ایده مناسبی برای پست‌های وبلاگ هستند. هشتگ‌ها و سؤالات مربوط به حوزه خود را در توییتر بررسی کنید و ایده‌های جذاب از آن استخراج‌کنید.
  • نظرات شبکه‌های اجتماعی: نظرات کاربران را در شبکه‌های اجتماعی خود بررسی کنید تا ببینید آیا سؤال یا موضوعی وجود دارد که ارزش پوشش دادن به‌عنوان یک پست وبلاگ را داشته باشد.
  • اخبار حوزه: به دنبال آخرین اخبار حوزه خود باشید و در قالب وبلاگ هر روز پست منتشر کنید.

 

سؤالات متداول:

آیا هنوز هم ایده‌های جذاب برای پست وبلاگ باقی‌مانده است؟

برای وبلاگ ایده‌های سیار زیادی وجود دارد که هنوز کسی در رابطه با آن صحبت نکرده است و مطمئنا می‌تواند به یک منبع ترافیک ایده‌آل برای وبلاگ شما تبدیل شود.

بهترین ایده‌های پست وبلاگ چیست؟

ایده‌های بسیار متفاوت و زیادی در رابطه با پست‌های وبلاگ وجود دارد از پیشنهادات گوگل گرفته تا کنفرانس‌ها، نظرات کاربران، ویدیوهای یوتیوب، گوگل ترند، تحلیل رقبا و… که در این مقاله ما به مهم‌ترین آن‌ها اشاره کرده‌ایم.

 

Sending
User Review
5 (1 vote)

اعلام ديدگاه

 

هر هفته از به‌‌روزترین مطالب دیجیتال مارکتینگ در کالج تپسل آگاه شوید.

عضویت در خبرنامه کالج تپسل

لطفا منتظر بمانید ...

عضویت شما با موفقیت انجام شد.

آدرس ایمیل شما محفوظ خواهد بود و به هیچ عنوان جهت مقاصد تبلیغاتی استفاده نخواهد شد.